Αρχική Ιστορίες Γιατί τρώμε μπακαλιάρο την 25η Μαρτίου

Γιατί τρώμε μπακαλιάρο την 25η Μαρτίου

0
Γιατί τρώμε μπακαλιάρο την 25η Μαρτίου
ΕΙΚΟΝΑ: Επιτόπια κοπή παστού μπακαλιάρου έξω από το κατάστημα Τσέλιγκας, στον Βύρωνα | ©ICookGreek

ΕΘΙΜΑ & ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ | Την ημέρα-διάλειμμα της νηστείας της Σαρακοστής οποιοδήποτε ψάρι θα μπορούσε να καταναλωθεί, ωστόσο ο παστός μπακαλιάρος επικράτησε όλων για συγκεκριμένο λόγο.

Δεν υπάρχει τίποτα πιο «ξένο» από ένα φορτίο με παστούς βακαλάους της Νορβηγίας ή της Ισλανδίας που ταξιδεύουν στις αγορές της Ευρώπης και ταυτόχρονα τίποτα πιο «ελληνικό» από ένα πιάτο μπακαλιάρο σκορδαλιά ανήμερα του Ευαγγελισμού ή των Βαΐων. Από το βασκικό «ψάρι του βουνού» μέχρι τον κρητικό «φτωχογιάννη» μπορεί να μεσολαβούν τα …σαράντα κύματα, όμως το ταξιδιάρικο αυτό είδος, απ’ όπου κι αν πέρασε, δέθηκε τόσο με τους τόπους και τους ανθρώπους, που δικαίως ανακηρύχθηκε «το ψάρι των λαών».

codfish-atlantic

Στην εκπληκτικής κίνησης και δύναμης φωτογραφία του Jeffrey L. Rotman ψαράδες περνάνε ένα πρώτο χέρι από καθάρισμα τους μπακαλιάρους που μόλις πιάσανε, ενώ τα θαλασσοπούλια πετούν πάνω απ’ τα κεφάλια τους αδημονώντας για το μερτικό τους.

Οι θαλάσσιες εκτάσεις που ανοίγονται μπροστά από τον κόλπο της Μασαχουσέτης και ορίζονται απ’ τα ακρωτήρια Cape Cod (Ακρωτήριο του Βακαλάου) και Cape Ann έγιναν ένα με το μεσαιωνικό θρύλο του μπακαλιάρου χάρις τους Βάσκους θαλασσοπόρους, που λέγεται ότι ανακάλυψαν πρώτοι τούτο τον πλούσιο μπακαλιαρότοπο, αλλά κατάφεραν να τον κρατήσουν μυστικό για 500 χρόνια. Το επτασφράγιστο μυστικό της τροφοδοσίας τους σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της τεχνικής του παστώματος, εξασφάλισε για μεγάλη περίοδο στους Βάσκους τον απόλυτο έλεγχο του εμπορίου του δημοφιλούς «ψαριού του βουνού». 

ΕΙΚΟΝΑ: Επιτόπια κοπή παστού μπακαλιάρου έξω από το κατάστημα Τσέλιγκας, στον Βύρωνα | ©ICookGreek

Το έθιμο του μπακαλιάρου στην Ελλάδα. Απ’ τη στιγμή που ο μπακαλιάρος παστώθηκε, και επιμηκύνθηκε κατά πολύ η διατηρησιμότητά του χωρίς να έχει ανάγκη την ψύξη, έκοψε ανοιχτό εισιτήριο για τα πέρατα του κόσμου. Μπόρεσε να ταξιδέψει χιλιάδες μίλια επί στεριάς, να κατακτήσει βουνά δυσπρόσιτα για τους υπόλοιπους θαλασσινούς συγγενείς του και να τρυπώσει πρώτος στις κουζίνες των πιο απομακρυσμένων περιοχών της ενδοχώρας –εκεί που το φρέσκο ψάρι θα έπρεπε να περιμένει αιώνες τεχνολογικής εξέλιξης για να εμφανιστεί.

Στην Ελλάδα, η άφιξή του που εκτιμάται γύρω στον 15ο αιώνα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί έως και πανηγυρική. Ενσωματώθηκε πλήρως στις τοπικές διατροφικές συνήθειες, όχι μόνο των τμημάτων εκείνων του εσωτερικού πληθυσμού που βλέπανε θάλασσα με το …κιάλι, αλλά και των νησιωτών.

Η χώρα μας στράφηκε στο λεγόμενο ψάρι του μπακάλη με μεγάλη αγάπη. Δεν περιόρισε την κατανάλωσή του στο ταπεινό καθημερινό τραπέζι, αλλά τον συνέδεσε με πολύ ξεχωριστές γιορτές της θρησκείας, όπως του Ευαγγελισμού και των Βαΐων. Ως γευστικότατη «λύση ανάγκης» για τις μεγάλες μερίδες πληθυσμού που δεν είχαν πρόσβαση στο φρέσκο ψάρι, ο παστός μπακαλιάρος καθιερώθηκε ως εθνικό/επετειακό φαγητό.

Δείτε επίσης

Ακολουθήστε το iCookGreek.com στο Facebook, για αγαπημένες συνταγές μαγειρικής και καθημερινές ειδήσεις από τον κόσμο της γεύσης.

ΠΡΟΣΦΑΤΑ