Δράμα. Ένας προορισμός που σε κερδίζει όχι μόνο με τα νερά, το πράσινο και τους αμπελώνες του, αλλά και με μια κουζίνα αυθεντική, βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και τις παραδόσεις της.

Απλωμένη στα ριζά του Φαλακρού όρου, σε γη κατάφυτη με άφθονα νερά, στα οποία χρωστάει και το όνομά της (από την λέξη «Ύδραμα»), Δράμα είναι μια μικρή αποκάλυψη για τους επισκέπτες που την αντικρίζουν πρώτη φορά. Τούτη η ανατολικομακεδονίτικη πολιτεία με τα εξαιρετικά διατηρητέα, τα πεζοδρομημένα σοκάκια της Παλιάς Πόλης της και το ειδυλλιακό Πάρκο της Αγίας Βαρβάρας, χωρίς αμφιβολία από τα ομορφότερα της χώρας, στήνει ονειρεμένα σκηνικά για βόλτες, αλλά και για να απολαύσεις τα φημισμένα της κρασιά συντροφιά με παραδοσιακές ή πιο μοντέρνες γεύσεις της μακεδονικής κουζίνας.

Η κουζίνα της Δράμας

Στο παραδοσιακό τραπέζι της Δράμας αποτυπώνεται η ιστορία της, τα τοπικά της προϊόντα και ο αγροκτηνοτροφικός της χαρακτήρας. Οι μετακινήσεις πληθυσμών στα τέλη του 19ου αιώνα και στο ταραγμένο πρώτο μισό του 20ού αιώνα πλούτισαν την τοπική γαστρονομία με τις μαγειρικές κουλτούρες των νεοεγκαταστημένων που βρήκαν στα εδάφη την καινούρια τους πατρίδα. Πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, τον Πόντο, την Καππαδοκία, τη Βόρεια και Ανατολική Θράκη έφεραν μαζί τους συνταγές, τεχνικές και τις γευστικές τους μνήμες που ρίζωσαν βαθιά στον τόπο.

Κρέας, τυρί και ό,τι δίνουν τα ζώα

Ιστορικές οικογενειακές αλλαντοποιίες, όπως η διάσημη και στην Αθήνα «Sary» του Σαρημπόγια με τα καραμανλίδικα προϊόντα της, και η «Βόρειος Ελλάς» του Μπέγγα, στα χέρια των τρίτων και τέταρτων γενιών, παράγουν μέχρι σήμερα ποιοτικά, ντόπια αλλαντικά (παστουρμάδες, καβουρμάδες, παστράμια, σουτζούκια, πέταλα) συνεχίζοντας παραδόσεις ταυτισμένες με την ιστορία της Δράμας, που μαρτυρούν ταυτόχρονα τον σημαντικό ρόλο του κρέατος στη διατροφή της περιοχής. Φημισμένα και τα λουκάνικα του Βώλακα, με τα χοντροκομμένα κομμάτια κρέατος που φτιάχνονται στο κοντινό στη Δράμα χωριό, γνωστή στους μυημένους και η Φάρμα Αμαραντίδη: Οι κτηνοτρόφοι παππούδες του σημερινού ιδιοκτήτη της, που ήρθαν από την Τραπεζούντα, δύσκολα θα μπορούσαν να φανταστούν πως θα ερχόταν μια μέρα που ο εγγονός τους θα εξέτρεφε στους ίδιους τόπους την premium και πολύ απαιτητική ράτσα μοσχαριών Wagyu. Αναπόσπαστο στοιχείο του τραπεζιού τα ντόπια τυριά, αφού όπου υπάχρουν ζώα, συνήθως υπάρχουν και ενδιαφέροντα γαλακτοκομικά και τυροκομικά προϊόντα, με τη φέτα και το κασέρι να συγκαταλέγονται στα ΠΟΠ.

Οι «σταρ» πατάτες Νευροκοπίου και το ξεχασμένο σουσάμι

Μπορεί σήμερα η ευρύτερη περιοχής της Δράμας να είναι γνωστή για τις περίφημες πατάτες της και τα φασόλια της (κοινά και γίγαντες) -όλα προϊόντα ΠΓΕ Κάτω Νευροκοπίου- ωστόσο μέχρι και τον Πόλεμο αρκετές πεδινές εκτάσεις της Μακεδονίας και της Θράκης καταλαμβάνονταν από τις καλλιέργειες σουσαμιού. Μικρασιάτες και Ανατολικοθρακιώτες πρόσφυγες έγιναν ταχινιτζήδες και χαλβατζήδες συνεχίζοντας μια παραδοσιακή τέχνη που ήξεραν καλά από τους τόπους καταγωγής τους και τα προγονικά τους, ενώ η παραγωγή σησαμελαίου (το «σαμόλαδο» των ντόπιων) άνθησε σε όλη τη βόρεια Ελλάδα, όπου ρίζωσε το προσφυγικό στοιχείο. Την εποχή εκείνη δεν μας τη θυμίζουν μόνο κάποιες παλιές επιγραφές που ακόμη συναντάς στα στενάκια της πόλης, αλλά και φημισμένα μέχρι τις μέρες μας οικογενειακά χαλβαδοποιεία, όπως του Ελευθερίου και των αδερφών Παπαδόπουλων (Χαλβάς Κυργίων Δράμας) κρατούν ζωντανές τις μνήμες μιας εποχής που τα σοκάκια της Δράμας μοσχομύριζαν καβουρντισμένο σουσάμι.

Ο περίφημος δραμινός αμπελώνα

Η Δράμα είναι απ’ τους προορισμούς που αξίζουν κορυφαία θέση στην ταξιδιωτική ατζέντα των οινόφιλων. Μπορεί να έβαλε σχετικά πρόσφατα την πινέζα της στον οινικό χάρτη της Ελλάδας, τον σημάδεψε πάντως για τα καλά. Άλλωστε η σχέση της με το αμπέλι έχει ρίζες απλωμένες πολύ βαθιά στον χρόνο. Στο καλοστημένο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης θα μάθεις το αμπελοοινικό της παρελθόν (και όχι μόνο) και θα δεις την εντυπωσιακή μαρμάρινη προτομή του Διονύσου, το αρχαιότερο δείγμα λατρείας του θεού στην ενδοχώρα του Παγγαίου. Στη σύγχρονη εποχή, ωστόσο, η Δράμα αρχίζει να δημιουργεί αμπελοτόπια τις δεκαετίες ’70-’80-’90, αρχικά καλλιεργώντας διεθνείς «βεντέτες» του κρασιού (Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc, Sauvignon Blanc κ.ά.). Μέσα σε λίγα χρόνια χάρις το ευνοϊκό της terroir και το πάθος, την επιμονή, καμιά φορά και το καλώς εννοούμενο θράσος, των ανθρώπων που πίστεψαν στη δύναμη των χωμάτων της, η Δράμα κατάφερε να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες αμπελουργικές ζώνες της χώρας. Κώστας και Νίκος Λαζαρίδης, Γιάννης Παπαδόπουλος και Γιάννης Καλαϊτζίδης, Χριστόφορος Παυλίδης, Γιώργος και Σταύρος Μανωλεσάκης, Γιάννης Μιχαηλίδης, Μπάκης Τσάλκος είναι μερικά απ’ τα ονόματα που σφράγισαν τη δημιουργία και εξέλιξη των αμπελώνων της Δράμας από τα τέλη του 20ού μέχρι σήμερα. Τα οινοποιεία τους είναι επισκέψιμα και επιφυλάσσουν μοναδικές οινικές εμπειρίες.

 

Φαγητό-ποτό στην πόλη της Δράμας

Το κρασί στη Δράμα συνοδεύεται πάντα από το καλό φαγητό που σερβίρουν οι ταβέρνες και τα εστιατόρια της περιοχής, άλλοτε προσανατολισμένα στις παραδοσιακές γεύσεις της ψησταριάς και άλλοτε στραμμένα σε πιο μοντέρνα κουζίνα.  μιας κουζίνας με επιρροές από τους πρόσφυγες του Πόντου και της Μικράς Ασίας. Οι μεζέδες είναι κατεξοχήν βασισμένοι στο κρέας, με πανταχού παρόντα τα «σουτζουκάκια», μικρά κεμπαπάκια από μοσχαρίσιο ή μείγμα αρνίσου-μοσχαρίσου κιμά, που ψήνονται στα κάρβουνα, ενώ το βραβείο του πιο ασυνήθιστου street food απονέμεται στο πεϊνιρλί με σουβλάκι. Στην Παλιά Πόλη, στο Ταβερνάκι του Δαμιανού, κλασικό στέκι των ντόπιων, ο Δαμιανός και η κόρη του Μαίρη συνεχίζουν μια παράδοση δεκαετιών, σερβίροντας από τα καλύτερα σουτζουκάκια της πόλης, εξαιρετική μελιτζανοσαλάτα από καπνισμένη μελιτζάνα και ζουμερό συκώτι. Εξαιρετικούς κρεατομεζέδες (σουτζουκάκια, λουκάνικα απ’ τον Βώλακα και τέλειους κεφτέδες με παστουρμά) βγάζει και το παρεΐστικο Τεμπελαρχείο, τρυπωμένο και αυτό στα γραφικά σοκάκια. Για προσεγμένα και πεντανόστιμα πιάτα με φόντο το καταπράσινο Πάρκο της Αγίας Βαρβάρας, τόσο το Φιλέτο όσο και το Κύλησε ο Τέντζερης είναι σε ιδανικά πόστα με ωραία εστιατορικά πιάτα. Μοναδική εμπειρία, και η επίσκεψη στο All Day Cafe Bar Ducktail του ξενοδοχείου Hydrama, που στεγάζεται στις παλιές καπναποθήκες, για ποτό και φαγητό με φόντο τη λίμνη του πάρκου. Άχαστος και ο ατμοσφαιρικός Καρβουνιάρης, φωλιασμένος στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης: σερβίρει φαγητό, κρασί, ποτό δίπλα στις ράγες του τρένου σε ένα κινηματογραφικό ντεκόρ vintage urban ρομαντισμού.