Με επίκεντρο τη θρησκευτική και προσκυνηματική κληρονομιά, αλλά και με το βλέμμα στραμμένο στις πολλαπλές ευκαιρίες του τόπου για θεματικές μορφές τουρισμού, η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ενισχύει την εξωστρέφεια των δύο νομών.

Στο πλαίσιο αυτό, διοργανώθηκε δημοσιογραφικό ταξίδι εξοικείωσης, από τις 9 έως τις 11 Οκτωβρίου, με στόχο την ανάδειξη σημαντικών θρησκευτικών μνημείων και την προβολή του ιστορικού, πολιτιστικού και φυσικού πλούτου των προορισμών. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική της Περιφέρειας για την ενίσχυση του προσκυνηματικού τουρισμού, αναδεικνύοντας παράλληλα τη δυνατότητα σύνδεσής του με τον πολιτισμό, την τοπική ιστορία και τη φύση, καθώς η ανάπτυξη ενός πολυδιάστατου τουριστικού προϊόντος εκτιμάται ότι μπορεί να δημιουργήσει νέους λόγους επίσκεψης, να εμπλουτίσει την εμπειρία των ταξιδιωτών και να ενισχύσει την επισκεψιμότητα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Η αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού και Πολιτισμού της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, Φανή Παπαθωμά, δήλωσε σχετικά: «Η Φωκίδα και η Βοιωτία διαθέτουν ισχυρά θρησκευτικά τοπόσημα και προσκυνηματικές διαδρομές, που συνδέουν την πίστη με την ιστορία και τον πολιτισμό του τόπου. Μέσα από στοχευμένες δράσεις εξωστρέφειας, όπως το συγκεκριμένο ταξίδι εξοικείωσης, αναδεικνύουμε αυτόν τον πλούτο και ενισχύουμε τη θέση της Στερεάς Ελλάδας ως προορισμού με αυθεντικές εμπειρίες καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου».

Η Λιβαδειά μέσα από την τέχνη

Η Πινακοθήκη Θεόδωρου Λαζαρή που εγκαινιάστηκε στις αρχές του Οκτώβρη και στεγάζεται στο ιστορικό κτήριο της Νεροτριβής, στην περιοχή της Κρύας, αποτελεί ένα νέο σημείο αναφοράς για την πολιτιστική ταυτότητα της Λιβαδειάς. Ο Λαζαρής, ο οποίος γεννήθηκε στη Λιβαδειά το 1882 και δώρισε 72 έργα του στον Δήμο, 68 από τα οποία φιλοξενούνται στην Πινακοθήκη, ασχολήθηκε παράλληλα με τη ζωγραφική και την αγιογραφία, συνδέοντας την καλλιτεχνική του πορεία με τη θρησκευτική τέχνη. Η ανάδειξη του έργου του σημαντικού Λιβαδείτη ζωγράφου εμπλουτίζει το πολιτιστικό απόθεμα της πόλης και προσφέρει ένα ακόμη κίνητρο επίσκεψης, σε συνδυασμό με το ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον και την ιστορική φυσιογνωμία της περιοχής.

Δελφοί: ένα διαχρονικό κέντρο πνευματικής αναφοράς

Στις νότιες πλαγιές του Παρνασσού, οι Δελφοί υπήρξαν ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα του αρχαίου ελληνικού κόσμου, με επίκεντρο το Ιερό και το Μαντείο του Απόλλωνα. Ο αρχαιολογικός χώρος, με μνημεία όπως ο Ναός του Απόλλωνα, το αρχαίο Θέατρο και το Ιερό της Αθηνάς Προναίας, εντάχθηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 1987. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών συμπληρώνει την περιήγηση, παρουσιάζοντας σημαντικά ευρήματα που φωτίζουν την ιστορία και την τέχνη του ιερού. 

Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία: πίστη και ιστορική μνήμη

Με ιστορία που ανάγεται στον 11ο αιώνα, η Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία Παρνασσίδος, κοντά στο Χρισσό, αποτελεί σημαντικό θρησκευτικό και πολιτιστικό σημείο αναφοράς για τη Φωκίδα. Η μονή συνδέεται με την προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 στη Ρούμελη, καθώς και με την ορκωμοσία αγωνιστών στις 24 Μαρτίου του ίδιου έτους.

Ξεχωριστή θέση ανάμεσα στα κειμήλια της μονής κατέχει το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο του καθολικού, έργο του 1834, το οποίο ξεχωρίζει για την πλούσια σύνθεση και την υψηλή τέχνη της κατασκευής του. Αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα εκκλησιαστικής ξυλογλυπτικής του 19ου αιώνα και σημαντικό στοιχείο της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Φωκίδας.

Η μονή επαναλειτουργεί από το 1988 με γυναικεία αδελφότητα, ενώ σήμερα ηγουμένη είναι η μοναχή Κικιλία.

Χάρμαινα, εκεί όπου η παράδοση συναντά τον θρύλο

Η παραδοσιακή συνοικία της Χάρμαινας διατηρεί τη μνήμη της βυρσοδεψίας, μιας τέχνης που συνδέθηκε στενά με την οικονομική και κοινωνική ζωή της Άμφισσας. Τα παλιά βυρσοδεψεία, γνωστά ως ταμπάκικα, και ο θρύλος του Στοιχειού της Χάρμαινας συνθέτουν ένα ξεχωριστό σύνολο υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς αναβιώνει στην Άμφισσα ο θρύλος του «Στοιχειού», μέσα από το δρώμενο «Νύχτα των Στοιχειών», που έχει εγγραφεί στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Στην περιοχή βρίσκεται επίσης η Δημοτική Πινακοθήκη Άμφισσας «Σπύρος Παπαλουκάς», η οποία συνδέεται με την καλλιτεχνική κληρονομιά της πόλης.

Ιερά Μονή Ευαγγελιστρίας: βυζαντινή κληρονομιά στον Ελικώνα

Στις καταπράσινες πλαγιές του Ελικώνα, σε υψόμετρο 600 μέτρων, βρίσκεται η Ιερά Μονή Ευαγγελιστρίας Βοιωτίας. Η μονή χτίστηκε τον 12ο αιώνα και στη μακραίωνη πορεία της ανακαινίστηκε το 1665, ενώ νέες εργασίες ανακαίνισης πραγματοποιήθηκαν την δεκαετία του ’50. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, συνέβαλε στη διατήρηση της ελληνικής παιδείας και της ορθόδοξης παράδοσης, καθώς, σύμφωνα με τις ιστορικές αναφορές, λειτούργησε ως κρυφό σχολείο. Στον χώρο της έχει εντοπιστεί κρύπτη κάτω από το Ιερό Βήμα, αφιερωμένη στην Αγία Τριάδα, η οποία χρησιμοποιήθηκε για την προστασία μαθητών και πολύτιμων κειμηλίων. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η μονή προσέφερε βοήθεια σε Έλληνες και συμμάχους. Από το 1959 λειτουργεί ως γυναικεία μονή, με ηγουμένη σήμερα τη μοναχή Ανθούσα. Παράλληλα, διαθέτει συνεδριακό κέντρο, χωρητικότητας 120 ατόμων, όπου φιλοξενεί οργανωμένες εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δραστηριότητες.

Καταρράκτες Πέτρας: ένα κρυμμένο φυσικό στολίδι

Ένα από τα ξεχωριστά φυσικά τοπία της Βοιωτίας βρίσκεται στην περιοχή της Πέτρας, κοντά στην Αλίαρτο, όπου τα νερά σχηματίζουν έναν εντυπωσιακό καταρράκτη ύψους περίπου 25 μέτρων. Η υδάτινη ροή κατεβαίνει ανάμεσα σε βραχώδεις σχηματισμούς και μικρότερους καταρράκτες, μέσα σε ένα περιβάλλον με πλούσια βλάστηση. Η εικόνα του τοπίου μεταβάλλεται ανάλογα με την εποχή και την ένταση της ροής. Το σημείο είναι επισκέψιμο και εύκολα προσβάσιμο, αποτελώντας έναν όμορφο προορισμό για αναψυχή και σύντομες εκδρομές.

 Μητροπολιτικός Ναός Άμφισσας: η τέχνη του Σπύρου Παπαλουκά

Αφιερωμένος στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, ο Μητροπολιτικός Ναός Άμφισσας αποτελεί σημαντικό μνημείο της νεότερης εκκλησιαστικής ιστορίας και τέχνης της Φωκίδας. Θεμελιώθηκε το 1859 πάνω στα ερείπια παλαιοχριστιανικής βασιλικής και εγκαινιάστηκε το 1869. Ξεχωριστή θέση στην καλλιτεχνική του ταυτότητα κατέχουν οι τοιχογραφίες του Σπύρου Παπαλουκά, ο οποίος εργάστηκε στον ναό από το 1927 έως το 1932. Σε έκταση περίπου 1.500 τετραγωνικών μέτρων, το έργο του συνδυάζει τη βυζαντινή εικονογραφική παράδοση με νεότερες καλλιτεχνικές αναζητήσεις, αντλώντας παράλληλα έμπνευση από το τοπίο της Άμφισσας και των Δελφών. Οι τοιχογραφίες του ναού θεωρούνται σταθμός στην εξέλιξη της μεταβυζαντινής αγιογραφίας και αποτελούν σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.