Όπως οι περισσότερες νέες, μη επίσημα καταγεγραμμένες, urban έννοιες της εποχής, παραπέμπει σε περισσότερες από μία σημασίες. Πάντως το σίγουρο είναι ότι σχετίζει το φαγητό με το sex. Και αυτό αρκεί για να ασχοληθούμε μαζί της.

Είναι τυχαίο που κρατάτε το I Cook Greek στα χέρια σας; Όχι βέβαια. Είναι μέρος κι αυτό αυτής της μοντέρνας μανίας (άλλοι το ονομάζουν υστερία, άλλοι καταπιεσμένη επιθυμία και άλλοι απλώς… gastroporn) σύμφωνα με την οποία όλο και περισσότεροι άνθρωποι στρέφονται με πάθος στις εκπομπές, στα βιβλία και τα περιοδικά μαγειρικής. Σύμφωνα με τη δημοσιογράφο γεύσης Joanna Blythman, «gastroporn είναι τα προγράμματα μαγειρικής που κοιτάμε στην τηλεόραση όσο καταναλώνουμε ένα έτοιμο γεύμα». Πράγματι, το γεγονός ότι ο πασίγνωστος Jamie Oliver και δυο τρεις άλλοι συνάδελφοί του Βρετανοί είναι οι πιο επιτυχημένοι συγγραφείς στη λίστα των ευπώλητων και φέρουν πλέον τον τίτλο των tv stars (ή απλώς gastroporn stars) δεν αναιρεί καθόλου το άλλο γεγονός, ότι οι Άγγλοι τρέφονται στην πλειονότητά τους με γνήσιο τζανκ φουντ. Πρόσφατα μάλιστα σημειώθηκε το φοβερό ρεκόρ ένα και μόνο κατάστημα γνωστής αλυσίδας τηγανητών κοτοπουλομπουκιών να σημειώσει κέρδη ύψους 120.000 ευρώ σε μία μόνο βδομάδα! Εντυπωσιακό, σε μια εποχή που όπου κι αν γυρίσεις το κεφάλι σου σε περιμένει και μια σπιτική συνταγή.

Μαγείρισσες περνούν …γραμμή

Έχετε ποτέ καθίσει να μετρήσετε πόσες εκπομπές μαγειρικής υπάρχουν στην ελληνική tv; Πόσες άλλες καθημερινές εκπομπές ή έντυπα έχουν στήλες μαγειρικής; Πόσα ένθετα σε περιοδικά και εφημερίδες μαζεύουμε κάθε Κυριακή; Πόσα βιβλία βρίσκουμε να εκδίδονται κάθε χρόνο; Οι «εθνικές μαγείρισσες» έχουν πια θέση στα κουτσομπολίστικα έντυπα και πάνελ και τις ξέρουμε με το μικρό τους όνομα. Δεν δίνουν μόνο συνταγές αλλά και …γραμμή εφ’ όλης της ύλης της καθημερινότητας και μας εθίζουν σε νέους τρόπους ομιλίας, όπου η σχέση με τα υλικά γίνεται τόσο τρυφερή και οικεία, ώστε να πρέπει τα πάντα να έχουν κατάληξη σε -ούλα ή σε -άκι. Σα να επρόκειτο για τις αγάπες της ζωής μας... Ο Richard Glover σε άρθρο του σε μεγάλη καθημερινή αυστραλιανή εφημερίδα τον Ιούλιο του 2002 εξηγεί ότι η τάση του gastroporn έχει τόσο εισχωρήσει στο lifestyle των Αυστραλών, που κατάφερε να εξοβελίσει το Playboy, αφού «τα ζευγάρια σήμερα ξαπλώνουν πλάι πλάι στο κρεβάτι και κοιτούν όμορφες εικόνες φαγητών σε περιοδικά». Από τη στιγμή που το διεθνές εξειδικευμένο τηλεοπτικό δίκτυο Food Network έχει πάνω από 90 εκατομμύρια θεατές, μπορούμε πράγματι να μιλάμε για νέα μαζική τάση. Με τι αποτέλεσμα; Τι να σας πω;..

Δυο φορές θύμα…

Έχω απλώς να καταθέσω ότι η γιαγιά μου δεν κουβαλούσε παρά κάτι λαδωμένες σημειώσεις με κάτι μυστικά από τη δικιά της γιαγιά. Η μαμά μου προμηθεύτηκε τους τόμους του Τσελεμεντέ. Και εγώ διαθέτω ένα συρτάρι γεμάτο συνταγές και δύο ράφια με σχετικά έντυπα, ενώ έχω στείλει αρκετές σακούλες για ανακύκλωση. Ε, λοιπόν, εγώ μαγειρεύω εκατό φορές χειρότερα από τη μαμά μου, που μαγειρεύει δέκα φορές χειρότερα από τη δικιά της μαμά… Και είμαι ένα γνήσιο θύμα του gastroporn… Και εδώ που τα λέμε, μάλλον είμαι διπλό θύμα, όπως ίσως και πολλοί άλλοι, με βάση τώρα τη δεύτερη εκδοχή του όρου gastroporn. Τι λέει αυτός; Ότι πια με τον πανικό της δίαιτας, των low fat, των light και των προτύπων ομορφιάς, καταπιεζόμαστε τόσο πολύ στην καθημερινή μας διατροφή, που όταν βλέπουμε ένα λαχταριστό παχυντικό πιάτο live ή σε φωτογραφία, νιώθουμε τις ίδιες τύψεις και ενοχές όπως οι καθωσπρέπει που βλέπουν κρυφά τσόντες στο σκοτάδι. Δεν έχουμε φτάσει ακόμα να κρύβουμε τις φωτογραφίες με τα μιλφέιγ και τις σοκολατίνες κάτω από το κρεβάτι, αλλά η καταπίεση μας κάνει να εξυψώσουμε τόσο το φαγητό, που τείνει να μοιάζει με ερωτικό απωθημένο. Και ακριβώς όπως όσοι θέλουν ευλαβικά να μείνουν πιστοί στο ταίρι τους, προστατεύονται από πειρασμούς με κάθε τρόπο, έτσι και εμείς στα δύσκολα κόβουμε εξόδους, ταβέρνες, καλέσματα και ζαχαροπλαστεία από το φόβο μήπως παρασυρθούμε και πέσουμε στην παγίδα της εκτός προγραμματισμού ανελέητης μασαμπούκας. Ο Alexander Cockburn, σε άρθρο του στο «New York Book Review of Books», ήδη από το 1977 παρακαλώ, το είχε δει το όνειρο… Αναφέρει λοιπόν: «Το αληθινό gastroporn εξυψώνει τον ενθουσιασμό και την αίσθηση του ακατόρθωτου προσφέροντας χρωματιστές φωτογραφίες από ποικίλες περίπλοκες συνταγές… Η απόλαυση που προσφέρεται στη σεξουαλική πορνογραφία είναι το ίδιο απρόσιτη και ακατόρθωτη». Υποστηρίζει έτσι ότι το σεξουαλικό πορνό και το «γαστρονομικό πορνό» συναντιούνται στο έδαφος της «φαντασίωσης», προσφέροντας ακραίες απολαύσεις χωρίς …δυσάρεστες συνέπειες (αφού ποτέ δεν θα πραγματοποιηθούν) και στη βάση αυτή λειτουργούν και τα δύο εξίσου εθιστικά.

Όχι πια σεξ, μόνο «μάσα»

Και οδηγούμαστε, μ’ αυτή τη σκέψη, σε μια τρίτη ερμηνεία του όρου gastroporn. Εδώ το φαγητό σχετίζεται με το σεξ όχι λόγω απωθημένου αλλά λόγω …ορολογίας. Και αυτό γιατί, όπως συμπεραίνουν Αμερικανοί δημοσιογράφοι, έχουμε φτάσει να χρησιμοποιούμε για τις γεύσεις τέτοια επίθετα και χαρακτηρισμούς, που μέχρι πρόσφατα μόνο σε ερωτικές σκηνές παρέπεμπαν. Διαβάζουμε για ζουμερούς χυμούς του φαγητού, για απολαύσεις που λιώνουν στο στόμα, γλυκές αμαρτωλές μπουκίτσες, σκανδαλιστικούς συνδυασμούς και εδέσματα που αναστατώνουν τις αισθήσεις… Αν σκεφτείτε λίγο, θα βρείτε πολλές ακόμα λέξεις και εκφράσεις που κάποτε χρησιμοποιούσαμε στην κρεβατοκάμαρά μας και σήμερα στην κουζίνα μας. Και για να μην μπερδευόμαστε με τις πολλές έννοιες και σημασίες του gastroporn, ας κλείσουμε με τον πιο εμπεριστατωμένο ορισμό, αλλά συγχρόνως και τον πιο απλοϊκό και αυθόρμητο. Αυτόν που βρήκα από έναν ανώνυμο χρήστη σε ένα διαδικτυακό φόρουμ νέων urban όρων: «Gastroporn είναι ένα βιβλίο ή περιοδικό με φωτογραφίες φαγητών τόσο καλές, που σε κάνουν να λες “Ω, ναι, δώσε μου κι άλλο!” και μετά να νιώθεις ένοχος και μόνο που τις κοίταξες…».