Συριανή Αποκριά –ο Βαμβακάρης διηγείται

Κυριακή, 08 Φεβρουαρίου 2015.

Συριανή Αποκριά –ο Βαμβακάρης διηγείται

Ένα απόσπασμα από το σχετικό κεφάλαιο του βιβλίου «Μάρκος Βαμβακάρης –Αυτοβιογραφία» (Εκδόσεις Παπαζήση), όπου ο Μάρκος καταγράφει τις μνήμες του από τις Απόκριες στη Σύρο, στη δεκαετία του 1910. Παιδάκι δηλαδή. Κι ένα σχόλιο του Μάνου Ελευθερίου.

«Οι αποκριές εκεί κρατάνε σαράντα μέρες. Όλος ο κόσμος εόρταζε τις αποκριές με τραπέζια, με χαρές, με παιχνίδια, με χίλια δυο. Εγώ τότε ήμουνα μικρός και χόρευα καλά. Στη Σύρα τότε ο κόσμος αγαπούσε το χορό. Χόρευαν πολλούς χορούς. Της γκάιντας, τους αποκριάτικους αυτούς που μάθαιναν τα ζεμπέκια και χορούς μικρασιάτικους, τούρκικους, της Πόλης και της Θράκης. Αλλά εμείς οι Συριανοί φημιζόμαστε ιδίως για το ζεμπέκικό μας(…). Τις αποκριές εκεί πέρα εγινόντουσαν τα ζεμπέκια. Μαζευόντουσαν μέχρι σαράντα νομάτοι. Διατηρούσαν χοροδιδασκαλείο. Πριν τις αποκριές δυο μήνες ανοίγαν και μαθαίναν τα ζεμπέκια χασάπικο, σέρβικο, χασαποσέρβικο, ζεμπέκικο. Μέσα σ’ αυτή την κάμαρα μαθαίναμε χορό διάφοροι, όσοι δεν ξέρανε και όσοι ήταν να ντυθούν, να γίνουν ζεμπέκια. Και την Καθαρή Δευτέρα βγαίναμε και τελείωνε. Τα οποία εδώνανε λεφτά για να γίνουν ζεμπέκια. Εκείνο τον καιρό εδώνανε εικοσιπέντε με τριάντα δραχμές, πολλά λεφτά, είχαν αξία τα λεφτά, και κάναν φορεσές από μετάξι. Ντυνόντουσαν με τουζλούκια, με κοντογούνια, με στηθιές, με βράκες και καπέλα ωραία, με μετάξια, με πούλιες με χίλια δυο πράματα, με μαντήλια μεταξωτά. Μα τι να σας πω δηλαδή, αυτό το πράμα μου φαίνεται σαν όνειρο. (…)

Στις σαράντα μέρες, κάθε Κυριακή επληρώναμε μια λατέρνα, οργανάκι που λένε, και μας έπαιζε το οργανάκι και χορεύαμε με τα ζεμπέκια στις αλάνες. (…) Το οργανάκι δεν έπαιζε τ’ αποκριάτικα. Το οργανάκι έπαιζε βαλς, καντρίλιες, συρτά, καλαματιανά, χασάπικα, ζεμπέκικα, σέρβικα. Αυτού του καιρού. Η Σύρα είχε πολλά οργανάκια. Ήτανε πλημμυρισμένη. (…) Έπαιζα το τούμπανο απ’ την ηλικία έξι χρονών και ακολουθούσα τον πατέρα μου. Ο πατέρας μου δε και άσσος από τη γκάιντα, το τουλούμι, το οποίο, επειδής ήτανε φουκαράς ο πατέρας μου και γω ήμουν το μεγαλύτερό του παιδί, όταν ερχόντουσαν οι απόκριες, εφεύγαμε από πάνω από τη Χώρα και κατεβαίναμε κάτω στην Ερμούπολη που ήταν οι ταβέρνες και μέσα πίνανε κρασά διάφοροι τύποι αθρώποι. Γκάιντα ο πατέρας μου, τούμπανο εγώ.(…) Έπαιζα ρυθμούς του συρτού, μπάλους, κρητικά. Αυτά ήταν τα τραγούδια της γκάιντας. Αν είχα τούμπανο τώρα θα σου έκανα όλους τους ρυθμούς. Θυμάμαι τους σκοπούς, όμως όχι τα λόγια. Έπαιξα με τον πατέρα μου τις απόκριες τρεις τέσσερες χρονιές. (…)

Στις αποκριές, Σάββατο και Κυριακή, μπορώ να πω ότι οικονομάγαμε μαζί με τον πατέρα μου τριάντα, σαράντα, πενήντα δραχμές από φιλοδωρήματα. Όπως καθόμαστε εκεί στο τραπέζι βάζανε ένα δίφραγκο, ένα τριάρι. Όλο συρτά έπαιζαν αυτές οι γκάιντες, τα οποία και τώρα ακόμα τα ακούμε αυτά. Μπορεί να τα θυμάμαι γιατί ανακατεύτηκα να μάθω και γκάιντα, την οποίαν έπιασα και εκαθάρισα και έπαιζα, όχι όμως όπως ο πατέρας μου. Αυτό έγινε όταν ήμουνα μικρό παιδί, πριν να φύγω απ’ τη Σύρα. Τραγούδι δεν είχε. Γκάιντα και ταμπούρλο, κι ο κόσμος σηκωνόταν και χόρευε.

Όταν πέρναγε η αποκριά πήγαινε κάθε κατεργάρης στον πάγκο του. Π.χ. έπλεκε κοφίνια, πήγαινε στο κάρβουνο, διάφορες χειρωνακτικές δουλειές».

ΠΗΓΗ: Δισκορυχείον/Vinylmine

apokrieszebekia.jpg

Για τα ζεμπέκια. Σχολιάζει ο Μάνος Ελευθερίου στο δικό του βιβλίο «Μαύρα Μάτια -Ο Μάρκος Βαμβακάρης και η συριανή κοινωνία 1905-1920»: «Η λέξη “ζεμπέκια” την οποία καταθέτει με αγάπη και συγκινητική μνήμη ο Βαμβακάρης ελάχιστες φορές αναφέρθηκε στις εφημερίδες. Δεν ξέρω πότε άρχισε. Ξέρω όμως ότι το τέλος τους σήμανε λίγο πριν από την έναρξη του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Οι εφημερίδες με άλλα είχαν να ασχοληθούν. Ήταν κυρίως οι χοροί της Λέσχης και οι χοροί των πλουσίων κατοίκων στα μέγαρά τους, χοροί με 200 προσκαλεσμένους που κρατούσαν μέχρι το πρωί. Ακόμη και χοροί πλουσίων Συριανών που γίνονταν στην Αθήνα και που παρευρίσκονταν οι πρίγκιπες και το διπλωματικό σώμα και που το γεγονός γραφόταν στις αθηναϊκές εφημερίδες, οι Συριανές εφημερίδες το θεωρούσαν χρέος τιμής να αναδημοσιεύουν το γεγονός».

Για τις Απόκριες του 1917. Οι μέρες είναι σκοτεινές και από εκείνα που προηγήθηκαν και από όσα άγρια έρχονται. Ημέρες αποκριάς του 1917 και αρχίζει το συσσίτιο για τους απόρους Συριανούς: «Ομάδες προσφύγων και απόρων συμπολιτών αντί είκοσι λεπτών λαμβάνουν ικανόν γεύμα εξ ερεβύνθων και για την επομένη λόγω της Απόκρεω το γεύμα είναι μακαρόνια με κιμά». Οι άποροι είναι εκατοντάδες, η περιοχή της κεντρικής Αγοράς της Ερμούπολης έχει γεμίσει ¨κατά την παγεράν του έτους ώραν», ασφαλώς ο Βαμβακάρης όχι μόνο θα πήρε είδηση αυτή την τεράστια σύναξη, αλλά ίσως θα στάθηκε στην ουρά για να πάρει κι εκείνος το λίγο φαγητό των είκοσι λεπτών.

Για την ιστορία. Ο Μάρκος θα μπαρκάρει λαθρεπιβάτης, 13 χρονώ παιδί, για τον Πειραιά. Την άφιξή του στο λιμάνι θα τη συνοψίσει με την εξής φράση: «Ως εδώ τελειώνει το δράμα της Σύρου. Όμως η ζωή μου είναι σειρά ολόκληρη από δράματα».

Ο Μάρκος Βαμβακάρης πέθανε στην Αθήνα 8 Φεβρουαρίου του 1972.

ΠΗΓΗ: peridikotrypa.wordpress.com

vamvakaris-eleyuerioy

 

  • Ψαρονέφρι με δαμάσκηνα και μανιτάρια
    Ψαρονέφρι με δαμάσκηνα και μανιτάρια
  • Κρεμμυδάκια στρογγυλά με αγκινάρες
    Κρεμμυδάκια στρογγυλά με αγκινάρες
  • Πεϊνιρλί με φέτα και κίτρινα τυριά
    Πεϊνιρλί με φέτα και κίτρινα τυριά
  • Σπαγγέτι με κρέμα και άρωμα λεμονιού
    Σπαγγέτι με κρέμα και άρωμα λεμονιού
  • Ψαρονέφρι με κρεμμύδια και μηλόκρασο
    Ψαρονέφρι με κρεμμύδια και μηλόκρασο
  • Χοιρινό σνίτσελ γεμιστό με πανσέτα
    Χοιρινό σνίτσελ γεμιστό με πανσέτα
  • Πατατοκροκέτες με κασέρι
    Πατατοκροκέτες με κασέρι
  • Σαρδέλες στο φούρνο με κρεμμύδια και κουκουνάρι
    Σαρδέλες στο φούρνο με κρεμμύδια και κουκουνάρι
  • Μπρόκολο ογκρατέν
    Μπρόκολο ογκρατέν
  • Σαλάτα με μοβ λάχανο, παντζάρι τουρσί και μήλο
    Σαλάτα με μοβ λάχανο, παντζάρι τουρσί και μήλο
  • Χοιρινές μπριζόλες με κρεμμύδια και πιπεριές
    Χοιρινές μπριζόλες με κρεμμύδια και πιπεριές
  • Ρολό φιλέτο με κρεμμύδια και κονιάκ
    Ρολό φιλέτο με κρεμμύδια και κονιάκ