Πρωτοχρονιά σαν άλλοτε με Βασιλόπιτα Σμύρνης

Πέμπτη, 21 Δεκεμβρίου 2017.

Πρωτοχρονιά σαν άλλοτε με Βασιλόπιτα Σμύρνης

Υπέροχη συνταγή για βασιλόπιτα σμυρναίικη, φουσκωτή μα και μεστή στην υφή, με μεθυστικά αρώματα κονιάκ και πορτοκαλιού. Όπως θα την έφτιαχνε η γιαγιά μας στα '50s.

Έχουν περάσει 95 χρόνια από τότε που η λιτή ελληνική μαγειρική και ζαχαροπλαστική άρχισε να μπολιάζεται με τις γαστρονομικές ιδέες και τα –σε κάποιες περιπτώσεις– πρωτόγνωρα προϊόντα, της μικρασιατικής κουζίνας, με τα οποία είχαν ήδη έρθει σε επαφή οι Ελληνίδες νοικοκυρές της μεγάλης κοσμοπολίτισσας Σμύρνης: της τότε πρωτεύουσας και μητρόπολης των Παραλίων με το βουερό λιμάνι που συγκέντρωνε λογής λογής υλικά και Ευρωπαίους εμπόρους, Άγγλους, Γάλλους, Ιταλούς, Ολλανδούς...

Παρότι ένας αιώνας είναι αρκετός για να θολώσει τα ίχνη της «αυθεντικότητας», καθώς κάθε γενιά προσαρμόζει τις συνταγές που βρίσκει στις δικές της γευστικές ανάγκες και τα προσφερόμενα υλικά, υπάρχουν δυο-τρία πράγματα που σίγουρα χαρακτηρίζουν την πρωτοχρονιάτικη πίτα της Σμύρνης. Εν αντιθέσει με την πολίτικη βασιλόπιτα, η σμυρναίικη εκδοχή δεν περιελάμβανε στα υλικά της ούτε νωπή μαγιά ούτε μαχλέπι (ή μαστίχα) και δε θύμιζε τσουρέκι. Αντιθέτως περιείχε καινοφανή υλικά όπως η «αγγλική σκόνη», δηλαδή το μπέικιν πάουντερ, ενώ για τα αρώματά της στηριζόταν στο κονιάκ ή «βράντυ» (μπράντι) και στο πορτοκάλι.

Στο «Τετράδιο της Ερατώς», με τις χειρόγραφες σημειώσεις της Ερατώς Νομικού-Λημνίου, Σμυρνιάς αρχόντισσας που κατέγραφε τις συνταγές της από το 1867 ως το 1919, η σμυρναίικη βασιλόπιτα δίνεται με μπέικιν πάουντερ και κονιάκ, δεν περιλαμβάνει αυγά, έχει αλισίβα και αναμειγνύει το βούτυρο με σησαμέλαιο.


Η συνταγή που επιλέξαμε εμείς αποτυπώνει τον τρόπο που θα έφτιαχνε η «μοντέρνα» γιαγιά μας τη Βασιλόπιτα Σμύρνης στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’50. Στηρίζεται στα υλικά που δίνει ο Τσελεμεντές στην Ελληνίδα νοικοκυρά το 1957 (11η Έκδοση) με ελαφρώς πειραγμένες τις δόσεις ώστε να εναρμονίζεται με τα τωρινά μας γούστα.

Βγήκε μια υπέροχη, φουσκωτή, πλούσια σε άρωμα πορτοκαλιού και κονιάκ, βασιλόπιτα, με εκείνη τη μεστή υφή που πάει να ξεχαστεί: ούτε τσουρέκι ούτε κέικ. Μια πίτα με την ιδιαίτερη γεύση αλλοτινών Πρωτοχρονιών που σας προτείνουμε ανεπιφύλακτα.

Βασιλόπιτα Σμύρνης

Υλικά: • 500 γρ. Αλεύρι για Όλες τις Χρήσεις ΓΙΩΤΗΣ (περίπου 4 ½ φλιτζάνια) • 15 γρ. Μπέικιν Πάουντερ ΓΙΩΤΗΣ (περίπου 3 κουταλάκια του γλυκού) • 400 γρ. ζάχαρη (περίπου 2 φλιτζάνια) 230 γρ. φρέσκο βούτυρο αγελαδινό (περίπου 1 φλιτζάνι) • 6 αυγά, χωριστά οι κρόκοι από τα ασπράδια •  40ml κονιάκ (περίπου 1 φλιτζανάκι του ελληνικού καφέ) • το ξύσμα και ο χυμός ενός ζουμερού πορτοκαλιού

Εκτέλεσση

1. Χτυπάτε τους κρόκους με τη ζάχαρη μέχρι να ομοιογενοποιηθούν και να γίνουν σαν κρέμα. Προσθέτετε το βούτυρο και συνεχίζετε το χτύπημα να ενσωματωθεί κι αυτό.

2. Ανακατεύετε το κονιάκ με το χυμό πορτοκαλιού. Χτυπάτε τα ασπράδια σε μαρέγκα. Κρατάτε 1 φλιτζάνι Αλεύρι για Όλες τις Χρήσεις ΓΙΩΤΗΣ εκτός και στο υπόλοιπο προσθέτετε το Μπέικιν Πάουντερ ΓΙΩΤΗΣ.

3. Ρίχνετε στο μείγμα τον κρόκων το χυμό με το κονιάκ, το 1 φλιτζάνι αλεύρι και τη μισή μαρέγκα. Ανακατεύετε καλά, αλλά απαλά. Στη συνέχεια προσθέτετε το αλεύρι με το μπέικιν, ανακατεύοντας πάντα, και στο τέλος την υπόλοιπη μαρέγκα.

4. Αδειάζετε το μείγμα σε στρογγυλή φόρμα βουτυρωμένη και ψήνετε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180° C για 45'-50'. Πασπαλίζετε με μπόλικη άχνη και ...Καλή Χρονιά! 

  • Μπρόκολο ψητό, πικάντικο
    Μπρόκολο ψητό, πικάντικο
  • Πίτα με ανάμεικτα λαχανικά, μπεσαμέλ και κουκουνάρι
    Πίτα με ανάμεικτα λαχανικά, μπεσαμέλ και κουκουνάρι
  • Πατάτες με καπνιστή γαλοπούλα και σάλτσα τυριού
    Πατάτες με καπνιστή γαλοπούλα και σάλτσα τυριού
  • Κρεατόπιτα σε χωριάτικο σπιτικό φύλλο
    Κρεατόπιτα σε χωριάτικο σπιτικό φύλλο
  • Κοτοπιτάκια με γιαούρτι
    Κοτοπιτάκια με γιαούρτι
  • Πατατοσαλάτα με μπέικον
    Πατατοσαλάτα με μπέικον
  • Μοσχάρι λεμονάτο με μανιτάρια και καρότα
    Μοσχάρι λεμονάτο με μανιτάρια και καρότα
  • Πατάτες τυλιχτές με τυρί και μυρωδικά
    Πατάτες τυλιχτές με τυρί και μυρωδικά
  • Σούπα με αρακά, ροκφόρ και φρυγανισμένο ψωμί
    Σούπα με αρακά, ροκφόρ και φρυγανισμένο ψωμί
  • Πεσκανδρίτσα με αρακά αρωματισμένη με σαφράν
    Πεσκανδρίτσα με αρακά αρωματισμένη με σαφράν
  • Τραγανό ψαρονέφρι με ψητά λαχανικά
    Τραγανό ψαρονέφρι με ψητά λαχανικά
  • Γρήγορη ομελέτα με τυρί του τοστ
    Γρήγορη ομελέτα με τυρί του τοστ