Βιταμίνες, μέταλλα και φυτοχημικές ουσίες με αντιοξειδωτική δράση (πίνακας)

Τετάρτη, 23 Οκτωβρίου 2019.

Βιταμίνες, μέταλλα και φυτοχημικές ουσίες με αντιοξειδωτική δράση (πίνακας)

DOCTOR FOOD | Ποια είναι τα αντιοξειδωτικά, σε ποιες τροφές κρύβονται, πώς ωφελεί η κάθε μία.

Τα αντιοξειδωτικά είναι ουσίες που έχουν την ικανότητα να εμποδίζουν ή να επισκευάζουν τις βλάβες που προκαλούνται από την οξείδωση. Η οξείδωση, σύμφωνα με τη Αστερία Σταματάκη, διαιτολόγο-διατροφολόγο συνεργάτιδα του Οργανισμού Κεντρικών Αγορών και Αλιείας, είναι μια φυσιολογική αντίδραση κατά την οποία παράγονται οι ελεύθερες ρίζες, όταν τα σταθερά άτομα χάνουν τα ηλεκτρόνια τους.

Ελεύθερες ρίζες μπορούν να παραχθούν στον ανθρώπινο οργανισμό κατά τη δραστηριοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος, και από την έκθεση σε ατμοσφαιρική ρύπανση, σε τοξικές ουσίες, ακτινοβολία και στο κάπνισμα. Οι ελεύθερες ρίζες είναι ασταθείς ουσίες, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν με τη σειρά τους στην παραγωγή περισσότερων ελεύθερων ριζών. Ο ρόλος των ελεύθερων ριζών είναι διπλός: από τη μία προστατεύουν τον οργανισμό από ιούς και μικρόβια, ενώ από την άλλη καταστρέφουν το DNA, τις κυτταρικές μεμβράνες, προκαλούν βλάβες στις πρωτεΐνες και στα λιπίδια των κυττάρων.

Η διαταραχή στην ισορροπία μεταξύ ελεύθερων ριζών και αντιοξειδωτικών ονομάζεται «οξειδωτικό στρες» και ενοχοποιείται για την εμφάνιση πολλών νοσημάτων όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος και ο διαβήτης.

Οι βιταμίνες, τα μέταλλα και άλλες φυτοχημικές ουσίες αναδεικνύουν αντιοξειδωτική δράση με διάφορους μηχανισμούς: 

1) Συγκεκριμένες βιταμίνες (πχ. βιταμίνη C και βιταμίνη Ε) δρουν ανεξάρτητα και μπορούν να μειώσουν τις βλάβες που προκαλούνται από την οξείδωση

2) Συγκεκριμένα μέταλλα δρουν μέσω σύνθετων συστημάτων και μετατρέπουν τις ελεύθερες ρίζες σε λιγότερο βλαβερές ουσίες που αποβάλλονται από το σώμα. Τέτοια μέταλλα είναι το σελήνιο, ο χαλκός, ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος και το μαγγάνιο

3) Άλλες ουσίες όπως τα φυτοχημικά συστατικά βοηθούν στη σταθεροποίηση των ελεύθερων ριζών και προστατεύουν από την καταστροφή των κυττάρων και των ιστών. Οι φυτοχημικές ουσίες είναι ουσίες που βρίσκονται σε αφθονία στα φρούτα, τα λαχανικά, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα όσπρια, τους σπόρους, στο τσάι, στη μαύρη σοκολάτα κ.α.

Υπάρχουν αρκετές μελέτες που δείχνουν ότι η αντιοξειδωτική δράση των φυτοχημικών ουσιών στα φρούτα και τα λαχανικά βασίζεται στη συνέργεια και ότι είναι καλύτερα να επιλέγουμε την επιλογή τροφών από την κατανάλωση φυτοχημικών ουσιών μέσω συμπληρώματος.

Με λίγα λόγια, ο σχηματισμός ελεύθερων ριζών είναι ασφαλής για τον ανθρώπινο οργανισμό κάτω από τον έλεγχο των αντιοξειδωτικών συστημάτων. Όταν οι αντιοξειδωτικές φυσικές άμυνες είναι ανεπαρκείς, η επίδραση των ελευθέρων ριζών μπορεί να είναι δραματική.

ΠΗΓΗ: Οργανισμός Κεντρικών Αγορών και Αλιείας

  • Πίτσα με πιπεριές και σαλάμι ή πεπερόνι
    Πίτσα με πιπεριές και σαλάμι ή πεπερόνι
  • Ψητά κολοκυθάκια με φέτα και δυόσμο
    Ψητά κολοκυθάκια με φέτα και δυόσμο
  • Σπιτικά πατατάκια
    Σπιτικά πατατάκια
  • Κοτόπιτα με λαχανικά
    Κοτόπιτα με λαχανικά
  • Φακόρυζο
    Φακόρυζο
  • Μύδια σκορδάτα με φέτα
    Μύδια σκορδάτα με φέτα
  • Καλαμάρι ψητό με σάλτσα τυριού
    Καλαμάρι ψητό με σάλτσα τυριού
  • Πράσινη σαλάτα με σπανάκι, αβοκάντο και σάλτσα βαλσαμικού ξιδιού
    Πράσινη σαλάτα με σπανάκι, αβοκάντο και σάλτσα βαλσαμικού ξιδιού
  • Κοτοπιτάκια με γιαούρτι
    Κοτοπιτάκια με γιαούρτι
  • Τραγανή χορτόπιτα με κουκουνάρι
    Τραγανή χορτόπιτα με κουκουνάρι
  • Παπαρδέλες με σάλτσα μπρόκολου
    Παπαρδέλες με σάλτσα μπρόκολου
  • Γαμοπίλαφο
    Γαμοπίλαφο